解

Quẻ 40 · Lôi Thủy Giải

Thượng quái: Chấn (Lôi, Mộc) · Hạ quái: Khảm (Thủy, Thủy)

Lôi Thủy Giải: quẻ của sự tháo gỡ, khó khăn được cởi như mưa rào sau ngày oi. Nên làm sớm việc còn dở, rộng lượng với lỗi cũ, rồi về nếp ổn định.

Tượng quẻ

Quẻ Giải có Chấn là sấm ở trên, Khảm là nước, là mưa ở dưới. Sấm động mưa rơi, không khí ngột ngạt tan đi, cây cỏ nứt vỏ nảy mầm. Chữ Giải nghĩa là cởi ra, gỡ ra, như tháo một nút buộc. Thoán truyện nói gặp hiểm mà biết động nên thoát khỏi hiểm. Trình Di nhắc lúc vừa thoát nạn nên làm cho mọi việc yên ổn, không gây thêm phiền nhiễu.

Thoán từ

利西南，无所往，其來復吉。有攸往，夙吉。

Lợi Tây Nam, vô sở vãng, kỳ lai phục cát. Hữu du vãng, túc cát.

Lợi về phương Tây Nam. Không còn việc gì phải đi thì quay về chỗ cũ là tốt. Còn việc phải đi thì làm sớm là tốt.

Tây Nam là đất bằng của Khôn, ý nói sau cơn khó nên dùng cách khoan hòa để được lòng người, Thoán truyện nói đi thì được mọi người theo. Việc khó đã gỡ xong thì trở về nếp thường, đừng bày thêm chuyện; còn việc dở dang thì xử lý sớm, để lâu sinh rối. Như nhà vừa trả xong khoản nợ lớn, nên ổn định chi tiêu lại, còn món nhỏ nào sót thì thanh toán ngay.

Đại Tượng

雷雨作，解；君子以赦過宥罪。

Lôi vũ tác, Giải; quân tử dĩ xá quá hựu tội.

Sấm mưa nổi lên là hình tượng quẻ Giải; người quân tử theo đó mà tha cho lỗi lầm, khoan giảm tội vạ.

Mưa rửa sạch bầu không khí, người quân tử cũng nên rửa bỏ những oán giận cũ. Lỗi vô ý thì bỏ qua, lỗi nặng thì giảm nhẹ để người ta có đường sửa. Như sau một đợt căng thẳng trong công ty, người quản lý không truy cứu từng sai sót nhỏ mà cùng mọi người làm lại.

Hào từ

  1. Hào 1 · 初六

    无咎。

    Vô cữu.

    Không có lỗi.

    Sơ Lục âm nhu ở đầu thời Giải, ứng với Cửu Tứ dương cương. Tiểu Tượng nói đây là chỗ cương nhu giao nhau, theo lẽ không có lỗi. Nạn vừa qua, mềm mỏng lại có người giúp thì cứ lặng lẽ mà theo. Như người vừa qua giai đoạn khó, giữ mình đơn giản, không gây thêm chuyện là đủ.

  2. Hào 2 · 九二

    田獲三狐，得黃矢，貞吉。

    Điền hoạch tam hồ, đắc hoàng thỉ, trinh cát.

    Đi săn bắt được ba con cáo, được mũi tên màu vàng, giữ chính thì tốt.

    Cửu Nhị dương cương đắc trung, ứng với Lục Ngũ ở ngôi tôn, được tin dùng để dẹp kẻ gian. Cáo là hình ảnh kẻ xảo trá, còn mũi tên vàng là đường lối trung và thẳng, Tiểu Tượng nói tốt vì được đạo trung. Như người được giao chấn chỉnh một bộ phận, gỡ được những thói gian lận mà vẫn công bằng, không quá tay.

  3. Hào 3 · 六三

    負且乘，致寇至，貞吝。

    Phụ thả thừa, trí khấu chí, trinh lận.

    Vừa gánh đồ trên lưng lại vừa ngồi xe, chuốc cho giặc cướp kéo đến; dù giữ chính cũng đáng tiếc.

    Lục Tam âm nhu ở vị trí dương, không trung không chính, ngồi ở chỗ cao hơn sức mình như người khuân vác mà ngồi xe sang. Tiểu Tượng nói thật đáng xấu hổ, tự mình gây ra binh đao thì còn trách ai. Như người vừa có chút tiền đã khoe khoang xa hoa, dễ khiến kẻ xấu dòm ngó và lời ra tiếng vào.

  4. Hào 4 · 九四

    解而拇，朋至斯孚。

    Giải nhi mẫu, bằng chí tư phu.

    Gỡ bỏ ngón chân cái của ngươi ra, bạn tốt sẽ đến và tin nhau.

    Cửu Tứ dương cương ở vị trí âm, không chính, lại ứng với Sơ Lục ở dưới như ngón chân cái bám theo. Tiểu Tượng nói vì chưa đúng vị nên phải gỡ cái bám víu nhỏ nhen ấy ra. Như người muốn làm việc lớn phải rời bỏ những mối quan hệ chỉ lợi dụng mình, khi ấy người tử tế mới tìm đến.

  5. Hào 5 · 六五

    君子維有解，吉；有孚于小人。

    Quân tử duy hữu giải, cát; hữu phu vu tiểu nhân.

    Người quân tử chỉ cần gỡ bỏ được thì tốt; lấy lòng thành mà khiến kẻ tiểu nhân tin phục.

    Lục Ngũ âm nhu đắc trung ở ngôi tôn, ứng với Cửu Nhị cương trung. Người ở trên gỡ được mình khỏi kẻ xấu thì tốt, Tiểu Tượng nói người quân tử gỡ được thì tiểu nhân tự lui. Như chủ cửa hàng dứt khoát với người làm gian dối, những người còn lại thấy rõ quy tắc và tự chỉnh mình.

  6. Hào 6 · 上六

    公用射隼，于高墉之上，獲之，无不利。

    Công dụng xạ chuẩn, vu cao dung chi thượng, hoạch chi, vô bất lợi.

    Bậc công bắn con chim cắt đậu trên tường thành cao, bắt được nó, không gì không lợi.

    Thượng Lục ở cuối thời Giải, là lúc gỡ nốt mối loạn cuối cùng đang ở chỗ cao. Tiểu Tượng nói bắn chim cắt là để trừ kẻ ngang trái, còn Hệ Từ giảng người quân tử giữ sẵn khí cụ trong mình, chờ thời mà động. Như người chuẩn bị kỹ lưỡng rồi mới xử lý vấn đề khó nhất, ra tay một lần là gọn.

Khi hỏi về

Công việc

Công việc có xu hướng thoát khỏi giai đoạn bế tắc, các nút thắt dần được gỡ. Nên xử lý dứt điểm việc tồn đọng, đừng để kéo dài, rồi ổn định nhịp làm việc. Rộng lượng với sai sót cũ giúp tập thể nhẹ nhõm hơn.

Tình duyên

Hiểu lầm hay căng thẳng có thể được tháo gỡ. Nên chủ động nói chuyện, bỏ qua chuyện cũ, không giữ oán. Sau khi làm lành, hãy quay về những điều giản dị hằng ngày.

Tiền bạc

Áp lực tài chính có xu hướng dịu đi. Nên trả dứt các khoản nợ nhỏ, sắp xếp lại chi tiêu, tránh khoe khoang hay tiêu vượt sức như hình ảnh người gánh đồ mà ngồi xe.

Nhà cửa

Không khí gia đình có xu hướng thoáng hơn sau một thời gian căng thẳng. Nên tha thứ cho nhau, gác lại lỗi cũ và cùng khôi phục nếp sinh hoạt.

Học tập

Những chỗ vướng trong việc học có thể được gỡ. Nên tranh thủ lấp sớm phần còn hổng, làm xong bài tồn đọng rồi học đều đặn trở lại.

Sức khỏe

Sau giai đoạn căng thẳng, đây là lúc cho cơ thể và tinh thần được thả lỏng. Nên nghỉ ngơi đủ, buông bớt lo nghĩ và quay lại thói quen lành mạnh. Nếu có vấn đề sức khỏe, hãy gặp bác sĩ sớm.

Lời khuyên

Khi nút thắt đã gỡ, hãy làm nhanh phần việc còn dở rồi trở về nếp ổn định. Nên rộng lượng với lỗi cũ, dứt khoát với điều sai, và tránh phô trương khi vừa thoát khó.

Quẻ liên quan

Có việc đang băn khoăn? Gieo một quẻ cho riêng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ

Nội dung tham khảo theo kinh điển Kinh Dịch, không phải lời tiên đoán.