Phương pháp · 6 phút đọc

Phép Mai Hoa theo giờ, cách tính và vì sao cùng giờ cùng quẻ

Không tung xu mà vẫn lập được quẻ từ thời điểm hỏi: phép Mai Hoa theo giờ làm điều đó bằng những phép cộng và chia lấy dư. Nhưng nếu hai người cùng hỏi lúc ấy, quẻ có giống nhau không? Có, và bạn nên biết điều này trước khi dùng.

Mai Hoa theo giờ bắt nguồn từ đâu?

Mai Hoa Dịch Số là tên một hệ thực hành Dịch học tương truyền gắn với Thiệu Ung, hiệu Khang Tiết, một học giả đời Bắc Tống. Sách lưu truyền dưới tên ông có mục lập quẻ bằng năm, tháng, ngày, giờ cùng nhiều cách lấy số khác. Chuyện ông xem hoa mai rồi suy việc thuộc câu chuyện truyền thống trong sách. Không nên lấy chuyện kể ấy làm chứng cứ xác nhận tác giả hoặc khả năng tiên đoán.

Truyện Thiệu Ung trong Tống sử cũng lưu ý việc người sau đem chuyện đã xảy ra gán thành lời ông nói trước. Ta có thể học công thức mà vẫn thận trọng về các giai thoại. Người mới nên nắm rõ đầu vào và cách tính trước khi đọc quẻ.

年月日為上卦。年月日加時總數為下卦。又以年月日時總數取爻。

Niên nguyệt nhật vi thượng quái. Niên nguyệt nhật gia thời tổng số vi hạ quái. Hựu dĩ niên nguyệt nhật thời tổng số thủ hào.

Lấy năm, tháng, ngày làm quẻ trên; lấy tổng năm, tháng, ngày cộng giờ làm quẻ dưới; lại dùng tổng năm, tháng, ngày, giờ để tìm hào.

Mai Hoa Dịch Số, quyển một, mục Niên nguyệt nhật thời khởi lệ.

Đổi thời điểm thành số theo quy ước nào?

Bài này dùng âm lịch Việt Nam và giờ dân sự Việt Nam, UTC+7. Số năm là thứ tự địa chi, từ Tý 1, Sửu 2 đến Hợi 12, không phải số năm dương lịch hay số thiên can. Năm đổi theo Tết, không theo Lập Xuân; tháng nhuận giữ số của tháng, chẳng hạn tháng sáu nhuận vẫn tính 6. Đây là các quy ước của bài để người đọc có thể kiểm lại.

Số giờ cũng chạy từ Tý 1 đến Hợi 12 theo từng khung hai tiếng. Riêng 23:00 đến 23:59, bài này tính sang ngày âm hôm sau, có thể đổi cả tháng hoặc năm. Sách không giải quyết thật rõ mọi trường hợp biên này. Khi đối chiếu nơi khác, hãy xem quy ước trước khi kiểm phép cộng.

Cách tính quẻ trên, quẻ dưới và hào động

Phép này dùng số Tiên Thiên: Càn 1, Đoài 2, Ly 3, Chấn 4, Tốn 5, Khảm 6, Cấn 7, Khôn 8. Chia cho 8 lấy dư để tìm quái, dư 0 tính là 8, tức Khôn. Chia cho 6 lấy dư để tìm hào động, dư 0 tính là 6, tức hào trên cùng. Không có hào số 0 trong kết quả.

Quẻ trên còn gọi là thượng quái, quẻ dưới là hạ quái; mỗi quái có ba hào. Khi ghép hình, đặt hạ quái vào ba vị trí dưới rồi thượng quái vào ba vị trí trên. Sáu hào luôn đếm từ dưới lên, dù tên quẻ kép thường gọi hình tượng trên trước. Phương pháp này luôn xác định đúng một hào động.

Ví dụ tính tay lúc 15:30 ngày 12/11/2026

Theo giờ Việt Nam, thời điểm này là mùng 4 tháng 10 năm Bính Ngọ, giờ Thân. Ta có số chi năm Ngọ là 7, tháng là 10, ngày là 4 và số giờ Thân là 9. Không lấy 2026 cộng vào tổng và cũng không cộng số phút 30. Phút giúp xác định thời điểm nhưng không tham gia phép lập quẻ này.

Tốn ở trên Khảm tạo Phong Thủy Hoán, quẻ số 59. Hào sáu là dương động, đổi thành âm thì thượng quái Tốn thành Khảm, cho quẻ biến Thuần Khảm, số 29. Quẻ hỗ lấy từ các hào giữa là Sơn Lôi Di, số 27. Những tên này đều suy từ cùng sáu hào, không phải ba lượt gieo riêng.

Vì sao cùng khung hai tiếng lại cùng một quẻ?

Trong cùng khung giờ của một ngày theo quy ước trên, số chi năm, tháng âm, ngày âm và số chi giờ đều giữ nguyên. Vì vậy, hỏi trong cùng một khung giờ hai tiếng thì ra cùng một quẻ, dù khác người hoặc khác câu hỏi. Công thức không dùng tên, ngày sinh hay nội dung câu hỏi để tính hình quẻ. Nó cũng không lấy thêm số ngẫu nhiên để làm mỗi lượt trông khác đi.

Truyền thống Mai Hoa coi thời điểm khởi ý hỏi là điểm quan sát sự việc trong dòng biến đổi. Đó là cách hiểu tượng trưng về thời, không chứng minh mọi việc cùng giờ sẽ diễn ra giống nhau. Câu hỏi và hoàn cảnh quyết định cách đọc quẻ: việc phối hợp nhóm cần đối chiếu khác việc học một kỹ năng. Các con số đã lập vẫn giữ nguyên.

Sách đã nhắc trường hợp nhiều nhà cùng hỏi một lúc trong mục Khởi quái gia số lệ và kể cách cộng thêm số nét họ. Bài này không áp dụng cách cộng họ ấy. Phép lấy số là một phép tạo quẻ khác trong truyền thống; không cần liên tục thử lại để tìm một tên quẻ dễ chịu hơn.

Khi nào dùng và đọc Thể Dụng ra sao?

Cách theo giờ phù hợp khi bạn muốn suy ngẫm từ thời điểm hỏi mà không cần nghĩ số. Ghi một việc cùng khoảng thời gian, rồi đối chiếu các bước tính ở trên. Tên quẻ mới là điểm bắt đầu đọc.

Trong Mai Hoa một hào động, quái chứa hào động là Dụng, quái còn lại là Thể. Ở ví dụ Hoán, Thể là Khảm thuộc Thủy, Dụng là Tốn thuộc Mộc; Thủy sinh Mộc nên gọi Thể sinh Dụng. Có thể dùng quan hệ ấy để hỏi mình đang bỏ công sức vào đâu và mức bỏ sức có hợp lý không. Không nên từ một nhãn sinh khắc suy ra việc chắc chắn sẽ thành hay không thành.

Theo truyền thống Mai Hoa, quẻ lập theo thời gian thường được đọc bằng Thể Dụng làm chính, có xét hỗ biến và lời kinh. Đọc tiếp bài Mai Hoa Dịch Số và Thể Dụng để hiểu các quan hệ sinh, khắc, tỷ hòa. Sau khi đọc, hãy chọn một việc có thể kiểm tra trong thực tế, chẳng hạn làm rõ trách nhiệm trước buổi họp tới.

Kinh Dịch Online hiện gieo quẻ bằng ba đồng xu; phép Mai Hoa Thể Dụng chỉ là phần đối chiếu bổ trợ trong bài luận.

Hỏi đáp nhanh

Vì sao hai người hỏi cùng giờ có thể lập được cùng quẻ?
Cùng khung hai tiếng và cùng ngày hiệu lực thì phép theo giờ cho cùng quẻ vì đầu vào giống nhau. Câu hỏi và hoàn cảnh được dùng khi đọc quẻ, không được cộng vào công thức.
23:30 vẫn dùng ngày đang ghi trên đồng hồ phải không?
Không. Theo quy ước của bài, dùng giờ Việt Nam và tính 23:00 đến 23:59 sang ngày âm hôm sau; khung Tý kéo dài đến 00:59 có chung ngày hiệu lực.
Tháng nhuận hoặc sau Lập Xuân thì tính thế nào?
Tháng nhuận giữ nguyên số tháng. Số chi năm theo năm âm lịch đổi ở Tết, không đổi riêng theo Lập Xuân.

Quẻ nhắc trong bài

Đọc tiếp